Etiketler

SÜLEYMAN ÖZEROL'UN ARGUVAN TÜRKÜLERİ İLE İLGİLİ BELİRLEMELERİ VE GÖRÜŞLERİ

Süleyman Özerol'un Arguvan Türküleri İle İlgili Belirlemeleri ve Görüşleri 

1999 yılından bu yana 30 kitap yayınladım. 1995 yılından bu yana da kendi kitaplarım da dahil 93 kitabı yayına hazırladım. Kitapların büyük çoğunluğunun kapaklarını da kendim hazırladım. Yakın zamanda yayınlayacağım be yayına hazırlayacağım kitaplarla birlikte bu sayı yüzü aşacak.
50 yaşından sonra bilgisayar öğrenen bir birey olarak kitap dergi düzenlemeleri konusunda kendimi yetiştirdiğimi de belirtmeliyim.
Yapay zekâya Arguvan türküleri konusu ile ilgili olarak, "Süleyman Özerol'un Arguvan türküleri ile ilgili belirlemeleri ve görüşleri nelerdir?" sorusunu sordum.
Kitaplarımdan ve yayına hazırladım Hüseyin Şahin ile birlikte ortak kitabımız olan Arguvan Türküleri Halk Bilimsel Bir Araştırma, alanında bir ilk ve aynı zamanda kapsamlı incelemeyi barındıran bir kitap. Yapay zekâ bundan söz etmiş, nedense tamamen Arguvan ve Arguvan türküleri ile ilgili olan Âmânı Bol Olsun kitabımızdan söz etmemiş. 
"Süleyman Özerol'un Arguvan Türküleri kitabının içeriğini mi incelemek istersiniz, yoksa eleştirdiği telif/tescil sorunlarının detaylarına mı odaklanalım?" sorusu ile yeni bir kapı açmak istemiş. Biz sorunun yanıtı ile yetinelim.

Süleyman Özerol'un Arguvan Türküleri İle İlgili Belirlemeleri ve Görüşleri Nelerdir?

Süleyman Özerol, Hüseyin Şahin ile birlikte 20 yılı aşkın bir saha çalışmasıyla kaleme aldığı Arguvan Türküleri / Halkbilimsel Bir Araştırma adlı 760 sayfalık dev eseriyle, Arguvan ezgilerinin karakteristik yapısını bilimsel ve kültürel bir çerçeveye oturtmuştur. [1, 2, 3]
Özerol'un Arguvan türkülerine dair öne çıkan temel belirlemeleri ve görüşleri şu başlıklar altında toplanmaktadır:

1. Karakteristik Yapı ve Dil Özellikleri

Sadelik ve Yalınlık: Arguvan ezgilerinin halk tarafından bu denli benimsenmesinin nedeni, söyleyiş tarzının kolaylığı ve sözlerin anlaşılır biçimde işlenmesidir.
Evrensel Duygular: İşlenen konuların son derece güncel, herkesçe yaşanabilir, hasret, sevda, ayrılık ve acı gibi güçlü insani duygularla harmanlandığını savunur.
Ağız ve Tavır: Türkülerin şahsiyetini belirleyen en önemli unsurun yöreye has ağız, şive, üslup ve melodik yapı (tavır) olduğunu belirtir. [1, 4]

2. "Bağlantılar ve Katmalar" Teorisi (Kanon Yapısı)

Kolektif Söyleyiş: Özerol, Arguvan uzun havalarının en ayırt edici özelliğinin toplu icralarda ortaya çıkan katmalar (bağlantılar) olduğunu ifade eder.
İçgüdüsel Kanon: Topluluk içinde türkü söylenirken dinleyicilerin veya diğer icracıların birkaç saniye farkla türküye dâhil olduğunu, özü bozmadan içgüdüsel birçok seslilik (kanon) oluşturduklarını belirler.
Kültürel Göstergeler: Yöredeki "Söylemesi senden, tehöğ demesi benden" (Sen türküye başla, ben eşlik ederim) veya "Âmânı bol olsun" sözlerinin, halkın kendini yeniden ve yeniden türküye dâhil etme arzusunun bir kanıtı olduğunu söyler. Ona göre Arguvan türküleri, katmalar yönünden Türkiye'nin en zengin türkü grubu arasındadır. [5, 6]

3. Kültürel Yağma ve Tescil Sorunları (En Büyük Eleştirisi)

Sahipsiz Ozanlar: Özerol, Arguvan halk kültürünün en büyük sorununun "kültür yağması" olduğunu savunur.
Haksız Tesciller: Yöreye ve sahipsiz bırakılmış yerel halk ozanlarına ait olan "Ben yolcuyum helallaşak sabahtan", "Bu gelin yaylayı yaslı yaylamış" gibi popüler kaynak türkülerin, MESAM veya MSG gibi kurumlarda başka popüler sanatçılar adına haksız yere tescil edilmesini sert bir dille eleştirir. Bu durumun toplumsal hafızayı ve türkülerin otantik kaynağını zedelediğini belirtir. [7]

4. Hayatın Bir Parçası Olarak Müzik

Doğal Algı: Arguvan insanı için türkünün sonradan öğrenilen bir sanat formu olmadığını, doğrudan hayatın bir parçası olarak algılandığını vurgular. Bu nedenle ezgilerin Anadolu halk müziği bütününde çok özel ve taklit edilemez bir damarı temsil ettiğini ifade eder. [4]
Yazarın Hüseyin Şahin ile birlikte hazırladığı ve kaynak kişilerin (Davulcu Hacı gibi ulu çınarların) hafızasına dayanan bu tespitleri, Türk halk müziği literatüründe Arguvan ağzını tanımlayan en temel akademik referanslar kabul edilir. [8, 9, 10]























Etiketler:

Yorumlar

Yorum Gönder

Popüler Yayınlar